Ձիավարե՜ք Մարտունիում: Այցելեք տարածաշրջանի լավագույն տեսարժան վայրերը ձիով՝ Արմաղան լեռ և Սևանա լիճ, վայելելով բնության գեղեցկությունը:

Արմաղան լեռը գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայում` ծովի մակերևույթից 2829 մ բարձրության վրա: Գագաթային մասում ունի հրաբխային խառնարան, մոտ 150մ տրամագծով, որը լցված է ջրով: Լեռան գեղեցիկ շրջակայքը և գագաթի հրաբխաին ծագում ունեցող լճակը այն դարձնում են Հայաստանի լավագույն տեսարժան վայրերից մեկը: Արմաղանի գագաթը երբեմն- երբեմն պատվում է մառախուղով: Ըստ ավանդապատումի մարախուղը իջնում է, որ փերիները իջնեն ջուր խմելու ու մնան մարդկանց անտեսանելի: Ասում են երջանիկներին բախտ է վիճակվում ներկա գտնվել այդ տեսարանին:

Սևանա Լիճը մեծ, բարձր լեռնային լիճ է, որը հայտնի է իր լողափերով: Անցեք Սևանի գեղեցիկ ափերով և այցելեք նոր վերանորոգված Մարտունու հանրային լողափ: Այս հին ջրերում լողալուց հետո ձեր հանգիստը վայելելու համար լողափի կողքին կան սրճարաններ և պիկնիկի համար նախատեսված տարածք:

Աստղադիտարանը գտնվում է մարտունուց 20կմ հեռավորության վրա` Սպիտակագետի/Ագրիճա/ Թմբուկայրի սարահարթի արևելյան ծայրամասում, որի արևմտյան ծայրամասում գտնվում են մարդկային, աղավնու ու ձկների հսկա քանդակներ: Տարածքում գտնվում են տիեզերական պատկերներով կենդանակերպի համաստեղությունները և երկնային այլ լուսատուները խորհրդանշող ժայռապատկերների խմբեր: Ըստ որոշ աղբյուրների այս աստղադիտարանը ունի 7000 տարվա պատմություն և ավելի հին է քան անգլիկան Ստոունհենջը:

Համալիրը գտնվում է Մարտունի քաղաքից 20կմ հեռավորության վրա: Համալիրը կառուցվել է 903 թվականին Շապուհ Բագրատունու քույր` Մարիամ թագուհու կողմից: Վանևանը առանձնանում է Հայաստանում գտնվող այլ Վանքերից նրանով, որ այն գտնվում է ձորի մեջ` կարծես թաքցված լինի մարդկանաց աչքից և համալիրը հնարավոր է լինում տեսնել միայն նրան շատ մոտենալիս:

Մարտունուց 3կմ հեռավորության վրա է գտնվում Բագրատունիների տոհմական իշխանանիստ արքայական ձկնորսարան Կոթ քաղաքի ավերակները IX-Xդդ.: Համեմատաբար պահպանված է մանցել Կոթավանքը, որի տարածքում կան պահպանված տարբեր չափսի խաչքարեր:

Մարտունուց 15կմ հեռավորության վրա` Ձորագյուղ գյուղում է գտնվում Սմբատ առաջինի դուստր ամուսնու պատվին կառուցված Շողագավանքի ավերակները: Վանքի տարացքում է գտնվում նաև Մարիամ իշխանուհու գերեզմանը:

Ծակքարի բնական կամուրջը ձևավորվել է ջրի էրոզիայի արդյունքում և բաղկացած է երկու կամարներից: Մեծ կամարը որ Բաղտակ գետի վրա է գտնվում ունի 10 մետր բարձրություն և 5-6 մետր երկարություն, մինչդեռ փոքր կամարը ունի 2 մետր բարձրություն և 5 մետր երկարություն: Հին ջրաղացի ավերակները կարելի է տեսնել փոքր կամարի տակ, հին գետահովտում:

​Մարտունուց 15կմ հեռավորության վրա է գտնվում Արփա-Սևան թունելի ակունքը: Ակունքի մոտ է գտնվում Արգիշտի թագավորի ուրարտական սեպագիր արձանագրությունը` Մենուայի որդու կառուցած քաղաքի մասին:

Արձանագրությունը հայտնաբերվել է թունելի կառուցման համար իրականացված պայթյունների ժամանակ: Ըստ նախնական գեոդեզիական հաշվարկների թունելի ելքը պետք է լիներ այժմյան ելքից 20կմ հեռու Վարդենիկ գյուղի տարածքում, բայց այնպես ստացվեց, որ դուրս եկավ Վարդենիկ և Ծովինար գյուղերի մեջտեղում: 

Հնագիտական արժեքների պահպանման Վաղաշենի կենտրոնը ցուցադրում է պատմական աչժեքներ և հնագիտական մշակութային նմուշներ, որոնք հայտնաբերվել են տարածաշրջանից: Թանգարանը հանրությանը տեղեկացնում է տարածաշրջանի հին ժամանակների կյանքի և կենցաղի մասին պահպանելու և հայտնի դարձնելու մեր մշակութային ժառանգությունը: